Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 800,00 zł miesięcznie na dziecko.
Wprowadzenie świadczenia wychowawczego w ramach programu „Rodzina 800 plus” wywołało wiele pytań dotyczących finansów. Jako adwokat często spotykam się z pytaniem: „Pani Mecenas, skoro matka/ojciec dostaje teraz 800 zł od państwa, to czy moje alimenty powinny być niższe?” lub odwrotnie: „Czy Sąd obniży mi zasądzone alimenty, bo pobieram świadczenie wychowawcze?”
Odpowiedź na to pytanie jest jednoznaczna, choć praktyka sądowa bywa różna.
Co na ten temat mówi Kodeks rodzinny i opiekuńczy?
Najważniejszą informację stanowi art. 135 § 3 pkt 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przepis ten został wprowadzony do polskiego porządku prawnego właśnie po to, aby uciąć wszelkie spekulacje na temat zaliczania świadczenia 800+ w ramy obowiązku alimentacyjnego.
Zgodnie z jego brzmieniem, na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływa świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie z nia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (czyli potocznie zwane 800+).
W praktyce oznacza to, że:
- Rodzic płacący alimenty nie może skutecznie domagać się ich obniżenia tylko dlatego, że drugie z rodziców pobiera 800 zł na dziecko.
- Sąd, ustalając wysokość alimentów, nie może odliczać kwoty 800 zł od łącznych kosztów utrzymania małoletniego.
Dlaczego 800 plus nie obniża alimentów?
Świadczenie wychowawcze ma być dodatkowym wsparciem od państwa, mającym na celu podniesienie standardu życia dziecka, sfinansowanie jego dodatkowych potrzeb czy zapewnienie lepszych perspektyw edukacyjnych. Nie jest ono dochodem dziecka, który zwalnia rodziców z ich podstawowego obowiązku alimentacyjnego.
Obowiązek utrzymania dziecka spoczywa przede wszystkim na jego rodzicach. Alimenty mają pokrywać ich udział w kosztach utrzymania, a 800 plus ma być, jedynie dodatkiem, który te możliwości rozszerza, a nie je zastępuje.
Kiedy zatem można zmienić wysokość alimentów?
Choć samo 800 plus nie jest podstawą do zmiany wyroku, nie oznacza to, że wysokość alimentów jest ustalona raz na zawsze. Zgodnie z prawem tj. art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w razie istotnej zmiany stosunków, każda ze stron może żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
Co może być taką zmianą stosunków?
- Wzrost potrzeb dziecka: rozpoczęcie nauki w szkole, konieczność leczenia, rehabilitacji, upływ czasu czy po prostu naturalny wzrost kosztów życia związany z wiekiem dziecka i inflacją.
- Zmiana możliwości zarobkowych rodzica: utrata pracy, choroba, a niekiedy nawet znaczny wzrost dochodów jednego z rodziców.
Warto zauważyć, że w dobie rosnących cen energii, żywności i usług, kwota 800 plus często ledwo pokrywa realny wzrost kosztów życia dziecka, co w wielu przypadkach staje się argumentem za podwyższeniem, a nie obniżeniem alimentów.
Podsumowanie
Jeżeli otrzymujesz alimenty, nie musisz się obawiać, że pobieranie świadczenia 800 plus narazi Cię na ich obniżenie. Jeżeli natomiast płacisz alimenty, pamiętaj, że programy socjalne nie zdejmują z Ciebie odpowiedzialności za finansowe zabezpieczenie przyszłości Twojego dziecka.
Sprawy o alimenty są często obciążone dużym ładunkiem emocjonalnym, a każda sytuacja rodzinna jest inna. Jeśli potrzebujesz profesjonalnej analizy Twojej sytuacji lub reprezentacji przed sądem w sprawie o alimenty – zapraszam do kontaktu z moją Kancelarią.