Okres wakacyjny to czas, kiedy wielu rodziców planuje zagraniczne wyjazdy z dziećmi. Nierzadko pojawia się jednak pytanie: czy można wyjechać z dzieckiem za granicę bez zgody drugiego rodzica?
Wbrew pozorom, jeżeli obojgu rodzicom przysługuje i jest wykonywana władza rodzicielska – wakacyjny wyjazd dziecka za granicę wymaga zgody obojga rodziców.
Dlaczego tak jest? Albowiem wyjazd za granicę to istotna sprawa dziecka
Zgodnie z art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
O istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, a w razie braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Od wielu lat nie budzi już wątpliwości – i tak też wynika z bogatego orzecznictwa sądów – że wyjazd dziecka za granicę – nawet na wakacje – stanowi istotną sprawę dziecka.
Tak też orzekł Sąd Najwyższy w swoim Postanowieniu z dnia 06 marca 1985 r. wydanym w sprawie III CRN 19/85. Orzeczenie, chociaż wydane w 1985 r. pozostaje wciąż aktualne.
Co w przypadku, jeżeli drugi rodzic zgadza się na wyjazd dziecka?
Jeżeli między rodzicami istnieje porozumienie, problem praktycznie nie istnieje. Najlepszą opcją jest wówczas sporządzenie takiej zgody w formie pisemnej z poświadczonym notarialnie podpisem rodzica wyrażającego zgodę.
Co zrobić, gdy drugi rodzic nie wyraża zgody?
Jeżeli drugi rodzic odmawia zgody albo nie można się z nim porozumieć, nie oznacza to automatycznie, że wyjazd nie będzie możliwy. W takiej sytuacji należy złożyć do Sądu Rejonowego – Wydziału Rodzinnego i Nieletnich wniosek o rozstrzygnięcie o istotnej sprawie dziecka poprzez wyrażenie zgody na zagraniczny wyjazd.
Sąd oceni przede wszystkim, czy planowany wyjazd leży w najlepiej pojętym interesie dziecka. Bierze pod uwagę między innymi:
- cel wyjazdu,
- miejsce pobytu,
- czas trwania wyjazdu,
- bezpieczeństwo dziecka,
- wpływ wyjazdu na kontakty z drugim rodzicem.
Jak długo trwa takie postępowanie?
Z uwagi na to, że nie ma ustawowego terminu, w jakim sąd powinien rozpoznać taki wniosek, niekiedy postępowanie w przedmiocie udzielenia zgody może trwać nawet kilka miesięcy. Wszystko zależy bowiem od obciążenia konkretnego sądu, konieczności wyznaczenia rozprawy oraz stanowiska drugiego rodzica.
Dlatego nie warto czekać z wnioskiem do ostatniej chwili.
Jeżeli planowany wyjazd ma odbyć się w okresie wakacyjnym, wniosek najlepiej złożyć z odpowiednim wyprzedzeniem – nawet kilka miesięcy wcześniej. Pozwala to zwiększyć szanse na uzyskanie rozstrzygnięcia jeszcze przed planowanym terminem wyjazdu. Zdarza się bowiem, że pierwsza rozprawa zostaje wyznaczona dopiero po zakończeniu wakacji, co w praktyce uniemożliwia realizację zaplanowanego urlopu.
Czy można wyjechać mimo sprzeciwu drugiego rodzica?
Jeżeli obojgu rodzicom przysługuje pełna władza rodzicielska, samodzielny wyjazd dziecka za granicę wbrew stanowisku drugiego rodzica może rodzić poważne konsekwencje prawne.
Dlatego zamiast ryzykować konflikt lub późniejsze postępowania sądowe, warto skorzystać z drogi przewidzianej przez przepisy i uzyskać zgodę sądu.